Kronikk Frå Trondenes seminar til Institutt for lærarutdanning I 2026 er det jubileum for den første offentlege lærarutdanninga i Noreg. Ho vart sett i gang for 200 år sidan på Trondenes utanfor Harstad, og namnet var Trondenes seminar.
USA I Hallgeir Opedal Snødronninga Innanriksminister Kristi Noem har vore frontfigur for dei omstridde ICE-operasjonane i USA. Vil presidenten no ofre den norskætta hundedreparen?
Helse I Arve Nilsen Eit nytt influensavirus står fram som favoritt i kappløpet om å bli den neste dødelege pandemien. Fire grunnar til at fugleinfluensaen kan bli så farleg.
Epstein-dokumenta I Süddeutsche Zeitung Frå ståstaden til gjerningspersonane Fleire millionar nye Epstein-dokument er offentleggjorde. Har vi fått vite noko nytt?
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Bruce Springsteen har ikkje laga ein allsong om det som skjer i Minneapolis og USA. Det er heller ikkje poenget.
Teater I Kristin Aalen Hjarteskjerande om 11-åring som tok livet sitt Mobbing blant barn kan vere dødeleg. Det syner teaterstykket 11 år på ein måte som gjer svært vondt.
Kronikk I Truls Lucas Melbye Aldersgrenser uten forankring Det er barns sårbarhet, ikke tilfeldige aldersgrenser som må veie tyngst i skjermdebatten.
Sakprosa «Eit storverk om nazismen» Bernt Hagtvet melder Det tredje riket. Nazismen og Nazi-Tyskland.
USA Trumps utanrikspolitikk: kaos eller strategi? Den amerikanske presidenten smiskar for USAs fiendar og behandlar USAs vener dårleg. Dette handlar nok om langt meir enn berre narsissistiske nykker.
Kulturkommentar I Kristin Aalen Tenk visjonært for Akropolis i Stavanger Ein vinnar er kåra i arkitektkonkurransen om nytt museums- og teaterbygg i Stavanger. No gjeld det at det flotte utkastet faktisk vert bygd.
Utanriks I Marita Liabø Petros seige strid USAs president er i jamt munnhoggeri med Colombias president, som har grunn til å sjå på Trump som eit trugsmål. I neste veke møtest dei endeleg ansikt til ansikt.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe 70 år etter «Heartbreak Hotel» er ikkje rocken så einsam at han kan døy. Populærmusikken vart aldri den same.
Kommentar I Ottar Grepstad Davos-talen etter applausen og euforien Den kanadiske statsministeren Mark Carney sa det folk trong å høyre, men hadde få råd å gi. Dagen etter kom Donald Trump til byen, og verda måtte attende til den nye røynda.
Geopolitikk I Ole Nyeng Frå trumf til Trump Trumps krav har forvandla Grønland til ei tryggingspolitisk hovudpine.
Kommentar I Amal Aden Negativ sosial kontroll og æreskultur For å oppnå vellukka integrering i det norske samfunnet er det avgjerande å vere ærlege om kva utfordringar vi står overfor, og kvifor det kan vere vanskeleg å integrere enkelte grupper.
Kronikk Er Cuba neste? Cuba er i djup krise. Kva vil Donald Trump gjere med landet etter raidet i Venezuela?
Grønland I Christiane Jordheim Larsen Den 31. januar kjem rapporten som skal vurdere om spiralsaka også kan definerast som eit folkemord. Tidspunktet kunne knapt vore verre.
Kommentar I Jan Inge Sørbø Det manglar ikkje på mørke framtidsscenario, skriv Jan Inge Sørbø Han vil likevel peika på eit oppmuntrande trekk.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Når Dolly Parton no rundar 80 år, er det langt frå berre som nostalgisk ikon
Bok I Odd W. Surén Åndedans og massakre Vidar Sundstøl skriv som alltid vakkert, virtuost og med innsikt.
Kulturkommentar I Ingvild Bræin Den fiktive røyndommen Sjølvsagt har ein forfattar lov til å bruke andre sitt liv som inspirasjon. Og sjølvsagt er det problematisk.
Stormaktspolitikk Det er ikkje utenkjeleg at Danmark mistar Grønland Dette handlar om langt meir enn berre dramaet om kongeriket, meiner professor Helen Thompson, ein av verdas leiande geopolitiske analytikarar.
Debatt I Anders Skaiå Fotballen som det ukontrollerbare Fascinasjonen ved fotball botnar i det vi ikkje veit på førehand, skriv Anders Skaiå.
Teater I Kristin Aalen Blaff av håp i ei kaotisk verd Stykket Kaos skapar eit kaleidoskop av scener der såre situasjonar rundt kjærleik, mental helse og vald i nære relasjonar tyngjer livet til unge menneske.
Debatt I Jon Lund Hansen Fem argumenter mot utenlandsk innblanding «Både økonomiske sanksjoner og militære angrep kan føre til økt oppslutning om en diktator som forsvarer landet på nasjonalistisk grunnlag.»
Utanriks I Astri Suhrke Nato i skvis Utan felles interesser og eit felles verdigrunnlag blir det vanskeleg med eit stabilt transatlantisk samarbeid.
Utanriks Beijing strammar grepet om Taiwan Dei væpna styrkane til Kina har stadig oftare militærøvingar i Taiwansundet.
Idear I Anne Applebaum Trumps «amerikanske herredømme» kan føre til at vi står tomhendte att Framferda som presidenten har vist i Venezuela, varslar om eit nytt globalt system.
Kommentar I Jan Inge Sørbø Dommedag i dress Teoriar om undergang som legg skulda på lett identifiserbare grupper, er ikkje ufarlege, skriv Jan Inge Sørbø.
Kommentar I Astri Suhrke Lovløyse i ei ny verd USA er på veg tilbake til fortida etter aksjonen mot Venezuela.
Kulturkommentar For ti år sidan gjorde David Bowie noko få, om nokon, kan gjere på same vis. Han skapte eit komplett livsverk – ved å døy.
Venezuela Olje og makt trumfar demokrati og narkotika Vi sit no med ein rimeleg klår fasit på kva som var hovudmålet med aksjonen i Venezuela, skriv Vegard Bye.
Bok I Hilde Vesaas Venleikens pris László Krasznahorkai skriv kunsten inn i verda og verda ut av det guddommelege.
Hugskot Mannen som elskar bøker Livet hans er vakkert. Det består av vakre, gamle bøker i skinninnbinding med gullskrift på ryggen.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe På tampen av året er det på tide å hylle dei som står litt bak i musikken. Særleg ein av dei.
Klima Om ti-tolv år når bresmeltinga høgdepunktet Dersom den globale oppvarminga ikkje blir bremsa drastisk, vil snart opptil 4000 isbrear forsvinne kvart år. For dei fire siste breane i Tyskland er truleg alt håp ute.
Kommentar I Ottar Grepstad Hurtigruta – modernisering på norsk Endå ein gong er det føreslått å redusere hurtigruta langs kysten. Denne politiske repetisjonsøvinga får ikkje tak på den moderniseringa av Noreg som hurtigrutene har stått for.
Ordskifte Tysklands uløyste migrasjonsrekning Ti år etter flyktningkrisa har tyske politikarar stramma monaleg inn – men dei er framleis avhengige av innvandrarar for å få økonomien til å gå rundt.
Hugskot I Dagfinn Nordbø Julekrybbe Når eg granskar julekrybba endå nærmare, ser eg ei hollandsk vindmølle.
Klimapolitikk Leiestjerna som slokna Visjonen om Europa som verdas grøne leiestjerne er borte. No handlar det om å halde fast ved den dalande oppslutninga og verne om den europeiske industrien, lyder det frå den danske klimaministeren.
Kulturkommentar I Mona Mørk Skal monumenta opp eller ned? Med politisk makt følgjer definisjonsmakt, og gjennom eit monument kan dette få synleg form. At dei ein gong var oppe, treng ikkje bety at dei bør bli ståande.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Gje ei lita eller maks middels oppleving til jul Kor mange konsertar var du på i fjor? Statistisk sett var du på færre enn tidlegare. I alle fall ifølgje Kulturdirektoratet.
Kommentar Kva er gale med Dyrene i Hakkebakkeskogen? Etter at eg sjølv vart kasta ut i kulturbransjen, har eg etter kvart fått nok av skravleklassens skravleri, skriv Monica Goksøyr.
Resesjon Tysk nedtur Tysklands økonomi opplever den verste krisa sidan andre verdskrigen, er bodskapen frå tysk industri, men Merz-regjeringa klarer ikkje å snu utviklinga.
Kommentar I Magnus Rotevatn Demokratisk tilbakeslag – eller status quo? Dei siste månadane i Tanzania har vore dramatiske, men valden viser berre at alt er som før.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe At ein i praksis feirar at Spotify overvaker og arkiverer alt ein gjer, er det visst ikkje så mange som tenkjer over.
Krig I Frederik Stjernfelt Det postheroiske Europa Berre finnane ønsker å slåst. – Det avgjerande i eit slag mot russarane vil vere infanteri, altså soldatar. Men Europa manglar soldatar som er villige til å kjempe, seier militærrådgivaren Edward Luttwak.
Kulturkommentar I Hilde Vesaas Med stjernereiser til sjølvinnsikt Fredelege stjernereiser og diktelskande dragar. Ursula K. Le Guins forfattarskap viser at science fiction-litteraturen er allsidig og djuptloddande.
Kommentar I Hallgeir Opedal Kjenslegeneratoren Ingenting skapar meir engasjement enn fotball og fredsprisar.
Kommentar I Svein Tuastad Harar og skjelpadder på Løvebakken Omstillingskommisjonen blir ein testbrønn. Skal makta rå, eller skal politikken utformast i eit ope ordskifte der dei beste argumenta vinn?
Musikkommentar I Tor Martin Bøe Når Radiohead melder fråfall, er det opp til fansen å finne ut om to pluss to kan verte noko anna enn fem.
Bok I Sindre Ekrheim Det makelause i kvar ting Casper André Luggs dikt har eit framandarta uttrykk som fangar augeblikk i eineståande natur.
Intervju I Erik Martiniussen – Russland må kvitta seg med den kolonialistiske arven Vitaly Servetnik er ein av fleire opposisjonelle som har måtta rømma frå Russland. I eksil i ein stor europeisk by jobbar han for total politisk transformasjon av Russland.
Utanriks CIA-tilbakeslag Rahmanullah Lakanwal, som skaut to soldatar i Washington D.C. i førre veke, har vore soldat i ein CIA-milits i Afghanistan.
Kommentar I Vidar Ystad Utan skamvett Avtroppande Høgre-leiar Erna Solberg meiner å vere i posisjon til å felle dom over statsminister Jonas Gahr Støre. Ho kallar resultatet av budsjettforhandlingane «pinleg for Arbeidarpartiet».
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Årets P3 Gull var verken spektakulært, glamorøst eller begeistrande, skriv Tor Martin Bøe. Men éin artist redda kvelden.
Sakprosa Spinn eller forsvinn Demokrati til salgs er eit innsiktsfullt vitnesbyrd om kva makt PR- og påverkarbransjen har i norsk politikk.
Kronikk «Jøden» som ein militær trussel skapte eit folkemord. 26. november for 83 år sidan vart over 500 jødar deporterte frå Noreg med «Donau». Historikar Sigurd Stenwig meiner ein må sjå på den radikaliserande effekten krigen hadde på det nazistiske prosjektet for å kunne forklare holocaust.
KOMMENTAR I Digitale juksemakarar Vi veit ikkje kor mange som juksar seg til betre karakterar med KI. Men mistanke om at det skjer i stor stil, er gift for utdanningssystemet og for samfunnet.
Musikkommentar I Tor Martin Bøe «Fleire enn Ed Sheeran kan jobbe mot å vise kor vanleg ein eigentleg er.»
Podkast I Hallgeir Opedal Heil ved Roy Jacobsen møtte eg heime i Solveien på Nordstrand ein vårdag i april 2015. Ei fasjonabel adresse og eit presentabelt, men langt frå prangande hus – kjøpt for pengane han tente på Seierherrene.
Bok I Odd W. Surén Den farlege eksponeringa Arild Dahl skriv klokt mellom anna om å lita på kjenslene.
Rask mote Kinesiske klede av italiensk fabrikat EU vil ha industriproduksjonen tilbake til Europa for å gjere oss mindre avhengige av Kina. Så kva gjer Kina? Dei overtek produksjonsapparatet innanfor EUs grenser.
Austerrike I Sigurd Arnekleiv Bækkelund Keisarfamilien som aldri forsvann 107 år etter at habsburgarriket kollapsa, har etterkomarane etter den austerrikske keisaren framleis uformell makt.
Musikk I Morten Søberg Nostalgisk rock and roll i særklasse Oasis anno 2025 minner meg om den tida då John Major var statsminister og Storbritannia (likevel ...) det kulaste landet på tvers av landegrenser.
Operation Southern Spear USA har væpna styrkar i Karibia Trump-tilhengjarane rosar sjefen sin for å halde tett om kva han eigentleg er ute etter i Karibia. Det er uklart kor langt denne offensiven vil gå.
Kulturkommentar Mysteriet Zimmermann Historia om Jarle Zimmermann er historia om ein artist som forsvann, og om ei plate som aldri gav heilt slepp. No løftar ein ny dokumentar han fram frå gløymsla.
Roger Köppel «Eg ser på russarane som melankolske italienarar.» Sveitsaren Roger Köppel, høgrepopulist og redaktør i vekeavisa Weltwoche, reiser rundt i Tyskland for å undervise tyskarane i demokrati. I Sachsen får tilhøyrarane ein eksklusiv rapport frå fredsforhandlingane til venene hans i Kreml.
Kommentar I Ottar Grepstad Orsaking og frifinning Å be om orsaking for politiske misgjerningar er blitt ein politisk konvensjon i Noreg. Jamført med statsleiarar på hemntokt er det bra. Å vinne fram i rettsapparatet mot det offentlege er noko heilt anna.
Hugskot I Dagfinn Nordbø Brustein «Han slår dei ned med hammar, vanlegvis brukar han tre slag. Ein-to-tre. Slik held han på.»
Litteratur Når tre fell Tre malmfuruer i den litterære skogen fall dette året. Høyr intervjua med Dag Solstad, Ingvar Ambjørnsen og Roy Jacobsen.
